ทุกข์ของชาวนา - จิตร ภูมิศักดิ์

เปิบข้าวทุกคราวคำ
จงสูจำเป็นอาจิณ
เหงื่อกูที่สูกิน
จึงก่อเกิดมาเป็นคน

        ถึงแม้พี่โพมจะเกิดไม่ทันยุคของการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยและการต่อต้านทางการเมืองที่เข้มข้นเหมือนอย่างคุณจิตร ภูมิศักดิ์ แต่พี่โพมก็ได้รับการถ่ายทอดอุดมการณ์ทางการเมืองมาแบบเต็มๆ ผ่านวรรณภาษาที่วีรบุรุษของชาติสลักเอาไว้ให้เราๆ ท่านๆ ได้ระลึกถึง วรรคทองวรรคนี้จึงเป็นวรรคที่ผู้มีอำนาจทางการเมืองสมัยนั้นหวั่นเกรงและห้ามไม่ให้ใครเอ่ยออกมา เพียงวรรคเดียวก็อธิบายความทุกข์ยากของชาติชาวนา ชาวคนจน คนแรงงานที่ถูกกดขี่ ข่มเหง ได้อย่างหมดจด จนมีการต่อต้านและลุกฮือของนักศึกษา ชาวนา และชนชั้นแรงงานในแทบทุกที่

        วรรคทองวรรคนี้จึงเป็นเหมือนเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่า เพราะมีเลือดเนื้อและวิญญาณหลายดวงที่เสียสละให้เรามีอิสระภาพทางความคิด เสรีภาพในการประกอบอาชีพและดำเนินชีวิตอย่างมนุษย์ที่แท้จริง พี่โพมยกบทเต็มมาให้ทุกคนได้อ่านและสืบต่ออุดมการณ์ของคุณจิตรแล้วนะครับ พี่โพมคิดว่าคุณจิตรจะต้องดีใจแน่นอน ที่คนรุ่นหลังได้อ่านและได้รักงานรวมทั้งรักจิตวิญญาณของคุณจิตร

เปิบข้าวทุกคราวคำ
จงสูจำเป็นอาจิณ
เหงื่อกูที่สูกิน
จึงก่อเกิดมาเป็นคน
ข้าวนี่น่ะมีรส
ให้ชนชิมทุกชั้นชน
เบื้องหลังสิทุกข์ทน
และขมขื่นจนเขียวคาว
จากแรงมาเป็นรวง     
ระยะทางนั้นเหยียดยาว
จากรวงเป็นเม็ดพราว   
ล้วนทุกข์ยากลำบากเข็ญ
เหงื่อหยดสักกี่หยาด   
ทุกหยดหยาดล้วนยากเย็น
ปูดโปนกี่เส้นเอ็น       
จึงแปรรวงมาเป็นกิน
น้ำเหงื่อที่เรื่อแดง   
และน้ำแรงอันหลั่งริน
สายเลือดกูทั้งสิ้น   
ที่สูซดกำซาบฟัน